تابلو برق و کنترل تاسیسات هوشمند

تأسیسات هوشمند در ساختمان مسکونی لازم نیست پروژه ای پیچیده و گران باشد. شش کاربرد وجود دارد که همین امروز با تجهیزات در دسترس قابل اجراست و نتیجه آن در مصرف انرژی، ایمنی و راحتی ساکنان مستقیما دیده می شود: کنترل هوشمند موتورخانه بر اساس دمای بیرون، ترموستات و زون بندی واحدها، کنترل از راه دور ویلا، پایش و قطع خودکار نشتی آب، هشدار خرابی موتورخانه و پایش مصرف انرژی با کنتورهای هوشمند. نقطه شروع منطقی برای بیشتر ساختمان ها، موتورخانه است، چون بیشترین مصرف و بیشترین ریسک خرابی آن جاست.

اگر هنوز با مفهوم کلی تأسیسات هوشمند آشنا نیستید، پیش از این مقاله تأسیسات هوشمند چیست و چرا اهمیت دارد را بخوانید. این مقاله نسخه کاربردی آن است: چه چیزی، کجا و از کجا شروع کنیم.


شش کاربرد در یک نگاه

  • کنترل جبرانی موتورخانه، دمای آب گرمایش را با دمای هوای بیرون تنظیم می کند و از ساده ترین راه های کاهش مصرف است.
  • ترموستات اتاقی و شیرهای موتوری اجازه می دهند هر واحد و هر فضا دمای خودش را داشته باشد.
  • در ویلا، کنترل از راه دور گرمایش و استخر هم آسایش می دهد و هم از یخ زدگی لوله ها جلوگیری می کند.
  • سنسور نشت آب به همراه شیر قطع خودکار، یکی از کم هزینه ترین و پربازده ترین تجهیزات هوشمند است.
  • هشدار خرابی موتورخانه از راه دور، زمان واکنش به خرابی را از ساعت ها به دقیقه ها می رساند.
  • امنیت شبکه و رمزهای دسترسی را از ابتدا جدی بگیرید.


کاربرد ۱: هوشمندسازی موتورخانه و گرمایش

در بسیاری از موتورخانه ها، دیگ با یک ترموستات ساده روی دمای ثابت کار می کند. یعنی در یک روز ملایم پاییزی همان آب داغی به رادیاتورها می رود که در سردترین شب زمستان. کنترل جبرانی یا کنترل بر اساس دمای بیرون، با یک سنسور دمای هوای بیرون و یک کنترلر، دمای آب رفت را با دمای هوا تنظیم می کند. در روزهای ملایم آب ولرم تر و در روزهای سرد آب گرم تر به مدار می رود.

در موتورخانه هایی با چند دیگ، کنترلر می تواند دیگ ها را به ترتیب و بر اساس نیاز روشن کند، به جای این که همه با هم کار کنند. برنامه زمانی هم امکان کاهش دما در ساعاتی که ساختمان خالی است یا شب ها را می دهد. در ساختمان های اداری و تجاری، این برنامه زمانی اثر بسیار زیادی دارد.

  • تجهیزات لازم: سنسور دمای بیرون، سنسور دمای آب رفت، کنترلر موتورخانه و در صورت نیاز شیر سه راهه موتوری.
  • مناسب برای: تقریبا همه موتورخانه های مرکزی.

کاربرد ۲: ترموستات هوشمند و زون بندی واحدها

در یک واحد آپارتمانی، اتاق های آفتاب گیر و اتاق های شمالی نیاز متفاوتی دارند. ترموستات اتاقی به همراه شیر موتوری یا عملگر روی کلکتور، اجازه می دهد هر زون دمای خودش را داشته باشد. ترموستات های هوشمند برنامه هفتگی دارند و از طریق تلفن همراه قابل تنظیم هستند.

در موتورخانه مرکزی، شیر موتوری ورودی هر واحد به همراه ترموستات، از گرم شدن بیش از حد واحدها و باز کردن پنجره ها جلوگیری می کند. اگر کنتور حرارتی هم نصب شود، هر واحد هزینه مصرف واقعی خودش را می پردازد. این موضوع را در مقاله پکیج یا موتورخانه مرکزی هم توضیح داده ایم.

کاربرد ۳: کنترل از راه دور ویلا

ویلایی که فقط آخر هفته ها یا فصلی استفاده می شود، بیشترین سود را از کنترل از راه دور می برد. مالک می تواند چند ساعت پیش از رسیدن، گرمایش، آب گرم و گرمایش استخر را روشن کند. در طول هفته، سیستم در دمای پایه ای کار می کند که از یخ زدگی لوله ها و آسیب به ساختمان جلوگیری کند.

این کاربرد معمولا با یک کنترلر متصل به اینترنت یا ماژول پیامکی برای مناطقی که اینترنت پایدار ندارند اجرا می شود. پایش دمای داخل، دمای موتورخانه و وضعیت برق هم در همین سیستم قابل اضافه شدن است. اگر برق قطع شود یا دمای داخل از حد مشخص پایین تر برود، مالک مطلع می شود.

کاربرد ۴: پایش نشتی آب و قطع خودکار

نشتی آب از لوله، شیر ماشین لباسشویی، آبگرمکن یا کلکتور گرمایش از کف، یکی از پرهزینه ترین خرابی های ساختمان های مسکونی است، به خصوص وقتی کسی در خانه نیست یا نشتی به واحد پایینی می رسد. سنسورهای نشت آب در نقاط پرخطر نصب می شوند و در صورت تشخیص آب، شیر موتوری ورودی آب واحد را می بندند و هشدار می فرستند.

نقاط پیشنهادی برای نصب سنسور: زیر ماشین لباسشویی و ظرفشویی، کنار آبگرمکن یا پکیج، زیر کلکتورهای گرمایش از کف، کف موتورخانه و کنار مخزن تعادل استخر. این کاربرد هزینه کمی دارد و برای ویلا و واحدهای لوکس تقریبا ضروری است.



کاربرد ۵: هشدار خرابی و پایش موتورخانه از راه دور

در بیشتر ساختمان ها، خرابی موتورخانه وقتی کشف می شود که ساکنان از سرد بودن رادیاتورها یا نبود آب گرم شکایت می کنند. سیستم پایش از راه دور، وضعیت مشعل، دمای آب رفت و برگشت، فشار مدار، کارکرد پمپ ها و در صورت وجود هشدار نشت گاز یا مونوکسید کربن را زیر نظر می گیرد و در صورت بروز مشکل، به مدیر ساختمان و پیمانکار نگهداری پیام می دهد.

مزیت دیگر، ثبت داده هاست. وقتی فشار مدار یا دمای دود در طول هفته ها ثبت شود، روند خرابی پیش از وقوع دیده می شود. برای مثال افت تدریجی فشار مدار نشانه نشتی است که هنوز به چشم نیامده است. این داده ها برای پیمانکار نگهداری بسیار ارزشمند هستند.

پایش هوشمند تاسیسات ساختمان از راه دور

پایش از راه دور موتورخانه، زمان واکنش به خرابی را به طور محسوس کوتاه می کند

کاربرد ۶: کنتور هوشمند و پایش مصرف انرژی

آن چه اندازه گیری نشود، مدیریت هم نمی شود. کنتورهای حرارتی واحدها، کنتورهای برق تجهیزات اصلی موتورخانه و کنتور آب ورودی، اگر به یک سامانه پایش متصل شوند، تصویر روشنی از مصرف ساختمان می دهند. مدیر ساختمان می بیند کدام واحد یا کدام تجهیز غیرعادی مصرف می کند و تقسیم هزینه ها شفاف می شود.

در ساختمان های تجاری و اداری، پایش مصرف معمولا اولین قدم برای برنامه بهینه سازی انرژی است. بدون داده، هر تصمیمی درباره صرفه جویی حدسی است.


جدول خلاصه شش کاربرد

کاربرداثر اصلیپیچیدگی اجرامناسب برای
کنترل جبرانی موتورخانهکاهش مصرف سوختکمهمه موتورخانه های مرکزی
ترموستات و زون بندیآسایش و کاهش مصرفکم تا متوسطآپارتمان و ویلا
کنترل از راه دور ویلاآسایش و جلوگیری از یخ زدگیمتوسطویلاهای فصلی و آخر هفته
پایش و قطع نشتی آبجلوگیری از خسارتکمهمه ساختمان ها، به خصوص ویلا
هشدار و پایش موتورخانهواکنش سریع به خرابیمتوسطمجتمع ها و ساختمان های تجاری
کنتور و پایش مصرفشفافیت هزینه و مدیریت انرژیمتوسطمجتمع های مسکونی و ساختمان های اداری


از کجا شروع کنیم

هوشمندسازی را لازم نیست یک جا انجام داد. یک مسیر مرحله ای منطقی برای اغلب ساختمان ها این است:

  1. موتورخانه: کنترل جبرانی و هشدار خرابی. کمترین هزینه، بیشترین اثر.
  2. ایمنی: سنسورهای نشت آب و شیر قطع خودکار، هشدار گاز و مونوکسید کربن.
  3. واحدها: ترموستات و زون بندی، در صورت وجود موتورخانه مرکزی کنتور حرارتی.
  4. یکپارچه سازی: اتصال همه این ها به یک سامانه پایش و در صورت نیاز به سیستم هوشمند ساختمان.

در ساختمان در حال ساخت، مهم ترین کار در همین مرحله این است که زیرساخت ها پیش بینی شوند: مسیر کابل کشی، جای تابلو کنترل، شیرهای موتوری ورودی واحدها و جای سنسورها. اضافه کردن این ها بعد از نازک کاری بسیار سخت تر و گران تر است.


چند نکته مهم پیش از خرید

  • استاندارد ارتباطی: تجهیزاتی انتخاب کنید که با پروتکل های رایج کار کنند تا در آینده به یک برند خاص وابسته نمانید.
  • کار بدون اینترنت: کنترل های اصلی موتورخانه باید حتی بدون اینترنت درست کار کنند. اینترنت فقط برای پایش و فرمان از راه دور است.
  • امنیت: رمزهای پیش فرض را عوض کنید، شبکه تأسیسات را از شبکه مهمان جدا کنید و دسترسی ها را به نام ساختمان ثبت کنید.
  • پشتیبانی: مطمئن شوید پیمانکار نگهداری توانایی کار با سیستم را دارد.
  • مستندات: نقشه کابل کشی، تنظیمات و رمزها باید تحویل کارفرما شود.


سوالات متداول

هوشمندسازی موتورخانه چقدر مصرف را کم می کند

مقدار دقیق به وضعیت فعلی موتورخانه، عایق ساختمان و الگوی استفاده بستگی دارد. موتورخانه ای که امروز با دمای ثابت و بدون برنامه زمانی کار می کند، بیشترین فرصت صرفه جویی را دارد.

آیا می توان ساختمان قدیمی را هوشمند کرد

بله. کنترل جبرانی موتورخانه، هشدار خرابی، سنسورهای نشت آب و ترموستات های بی سیم بدون تخریب جدی قابل اجرا هستند.

اگر اینترنت قطع شود سیستم هوشمند چه می شود

در طراحی درست، کنترل های محلی بدون اینترنت به کار خود ادامه می دهند و فقط پایش و فرمان از راه دور تا وصل شدن دوباره اینترنت در دسترس نیست. برای ویلاها، ماژول پیامکی می تواند جایگزین باشد.

تأسیسات هوشمند با خانه هوشمند چه فرقی دارد

خانه هوشمند معمولا روی روشنایی، پرده، صوت و تصویر و امنیت تمرکز دارد. تأسیسات هوشمند به گرمایش، سرمایش، آب، موتورخانه و ایمنی تأسیسات می پردازد. این دو می توانند در یک سامانه یکپارچه شوند.


جمع بندی

تأسیسات هوشمند در عمل یعنی چند تصمیم ساده و مؤثر: موتورخانه را با دمای بیرون هماهنگ کنید، به هر فضا کنترل دمای خودش را بدهید، نشتی و خرابی را زودتر بفهمید و مصرف را اندازه بگیرید. شروع از موتورخانه، کمترین هزینه و بیشترین بازده را دارد.

گروه مهندسی علیزاده طراحی و اجرای تأسیسات هوشمند را در پروژه هایی مانند پروژه تمپورال، برج باغ مدرن و هوشمند محمودیه، تجربه کرده است. برای مشاوره هوشمندسازی تأسیسات ساختمان یا ویلای خود، از طریق فرم تماس با ما در ارتباط باشید.

۱۴۰۵/۰۸/۱۳ | مقالات | مبین سلیمی | بازدید: 3 | 1793770200