مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران روز ۷ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد مصرف گاز بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء فقط در پنج روز حدود ۷۰ میلیون متر مکعب در روز، یعنی ۳۰ درصد، بالا رفته است. به گفته او امسال کشور با حدود ۱۳۰ میلیون متر مکعب ناترازی گاز ناشی از آسیب به تأسیسات، علاوه بر ناترازی مزمن سال های قبل، روبه روست و حدود ۱۱ استان در زمستان پیش رو با تنش گازی مواجه خواهند بود.
در چنین زمستانی، ساختمان هایی که موتورخانه و سیستم گرمایش آن ها درست تنظیم شده، هم کمتر مصرف می کنند و هم در روزهای افت فشار کمتر دچار مشکل می شوند. در این گزارش عددهای رسمی را آورده ایم و توضیح داده ایم مدیران ساختمان و ساکنان، بدون کم شدن آسایش، چه کارهایی در موتورخانه و پکیج می توانند انجام دهند.
خبر در یک نگاه
- افزایش ۳۰ درصدی مصرف گاز خانگی و تجاری در پنج روز (شرکت ملی گاز، ۷ آبان ۱۴۰۵).
- در اوج سرما، هر یک درجه افت دمای هوا حدود ۲۵ میلیون متر مکعب به مصرف روزانه اضافه می کند.
- پویش امسال شرکت گاز: تنظیم دمای داخل روی ۲۰ درجه.
- بهینه سازی موتورخانه به گفته شرکت گاز ۱۳ تا ۲۵ درصد مصرف ساختمان را کم می کند.
وضعیت گاز در زمستان ۱۴۰۵ به زبان عدد
شرکت ملی گاز در گزارش ۷ آبان این تصویر را از زمستان پیش رو داده است:
| شاخص | مقدار اعلام شده |
|---|---|
| افزایش مصرف خانگی، تجاری و صنایع جزء در پنج روز | حدود ۷۰ میلیون متر مکعب در روز (۳۰ درصد) |
| اثر هر یک درجه کاهش دمای هوا در اوج مصرف | حدود ۲۵ میلیون متر مکعب در روز |
| ظرفیت آسیب دیده در ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ | حدود ۲۳۰ میلیون متر مکعب، که ۱۰۰ میلیون آن برگشته است |
| ناترازی ناشی از این آسیب | حدود ۱۳۰ میلیون متر مکعب در روز |
| استان های در معرض تنش | حدود ۱۱ استان، با حساسیت بیشتر در مازندران، گلستان و خراسان شمالی |
| موتورخانه های بهینه سازی شده تاکنون | بیش از ۱۳۲ هزار موتورخانه |
منبع: اظهارات مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران به نقل از ایرنا و پایگاه خبری انتخاب، ۷ آبان ۱۴۰۵
به گفته شرکت گاز، در شبکه به هم پیوسته گاز، مصرف در تهران، البرز و سمنان هم بر رسیدن گاز به استان های شمالی اثر می گذارد. یعنی صرفه جویی در یک ساختمان تهرانی، مستقیما به پایداری گاز در شمال کشور کمک می کند.
چرا موتورخانه نقطه اصلی صرفه جویی است
در یک مجتمع مسکونی، بیشتر گاز صرف گرمایش و آب گرم می شود و همه آن از یک نقطه، یعنی موتورخانه، می گذرد. وقتی مشعل تنظیم نیست، دمای آب رفت بیشتر از نیاز است یا لوله ها عایق ندارند، گاز در موتورخانه هدر می رود بدون این که ساکنان گرم تر باشند. به همین دلیل شرکت گاز بهینه سازی موتورخانه ها را یکی از اصلی ترین راهکارها می داند و کاهش ۱۳ تا ۲۵ درصدی مصرف را برای آن اعلام کرده است.

تنظیم دمای داخل روی ۲۰ درجه، بدون کم شدن محسوس آسایش، مصرف گاز را کاهش می دهد
چک لیست صرفه جویی برای مدیر ساختمان
در موتورخانه
- مشعل دیگ ها را با دستگاه آنالیز دود تنظیم کنید. مشعلی که هوای اضافه زیادی می گیرد یا ناقص می سوزد، گاز را هدر می دهد و خطر مونوکسید کربن دارد.
- دمای آب رفت گرمایش را متناسب با دمای بیرون تنظیم کنید. در روزهای ملایم پاییز نیازی به آب ۸۰ درجه نیست.
- اگر کنترلر جبرانگر دمای بیرون (ترموستات هوای خارج) ندارید، نصب آن یکی از کم هزینه ترین اقدامات است.
- لوله های رفت و برگشت، منبع آب گرم و شیرآلات داخل موتورخانه را عایق کنید.
- رسوب زدایی مبدل ها و کویل منبع آب گرم را انجام دهید. رسوب انتقال حرارت را کم و مصرف را زیاد می کند.
- زمان بندی روشن و خاموش شدن سیستم را با ساعت حضور ساکنان و ساعات کاری هماهنگ کنید.
در واحدها
- دمای داخل را روی ۲۰ درجه تنظیم کنید. شرکت گاز محدوده ۱۸ تا ۲۱ درجه را محدوده آسایش می داند.
- دمای آب گرم مصرفی پکیج را روی ۵۵ تا ۶۰ درجه بگذارید. این توصیه شرکت گاز برای کاهش مصرف و افزایش عمر دستگاه است.
- پکیج را پیش از سرما سرویس و رسوب زدایی کنید.
- جلوی رادیاتورها را با مبلمان و پرده نپوشانید و هوای داخل رادیاتورها را بگیرید.
- درز پنجره ها را با نوار درزگیر ببندید، اما دریچه های تأمین هوای وسایل گازسوز را هرگز مسدود نکنید.
برای مرور کامل کارهای فنی، مقاله چک لیست سرویس موتورخانه قبل از زمستان را ببینید.

رادیاتوری که پشت پرده یا مبلمان پنهان شده، برای گرم کردن اتاق به آب داغ تر و گاز بیشتری نیاز دارد
در روزهای افت فشار گاز چه کنیم
در استان هایی که احتمال تنش گازی بیشتر است، ممکن است در ساعات اوج، فشار گاز کم شود. در این شرایط، مشعل دیگ ممکن است مدام خاموش و روشن شود یا خطا بدهد. چند نکته برای این روزها:
- تنظیم مشعل و فشارسنج گاز ورودی موتورخانه را پیش از سرما بررسی کنید تا مشعل با فشار پایین تر هم پایدار کار کند.
- آب گرم مصرفی را در ساعات کم مصرف شب گرم و در منبع ذخیره کنید.
- هرگز برای جبران افت فشار، تنظیمات ایمنی مشعل یا رگولاتور را دستکاری نکنید. این کار احتمال سوختن ناقص و گازگرفتگی را بالا می برد.
- وسایل گرمایشی جایگزین را فقط از نوع استاندارد و دودکش دار استفاده کنید.
از نگاه گروه مهندسی علیزاده
تجربه ما در موتورخانه های مسکونی نشان می دهد بیشتر هدررفت گاز در جاهایی است که دیده نمی شود: مشعلی که سال ها تنظیم نشده، آب رفتی که در پاییز هم ۸۰ درجه است و لوله هایی که بدون عایق از زیرزمین سرد عبور می کنند. رفع این ها معمولا به تعویض تجهیزات نیاز ندارد و با یک بازدید و تنظیم انجام می شود. ساختمانی که امسال این کارها را انجام دهد، هم قبض کمتری می پردازد و هم در روزهای سخت زمستان گرمایش پایدارتری دارد. اگر انتخاب بین پکیج و موتورخانه مرکزی هنوز برای پروژه شما مطرح است، مقاله پکیج یا موتورخانه مرکزی را هم ببینید.
برای بازدید و تنظیم موتورخانه پیش از اوج سرما، از طریق صفحه نگهداری تاسیسات ساختمان یا درخواست بازدید با ما در ارتباط باشید.
منابع
آخرین اخبار
- کمبود گاز زمستان ۱۴۰۵: صرفه جویی از موتورخانه شروع می شود ( ۱۴۰۵/۰۸/۱۴)
-
گازگرفتگی در فصل سرما: ۸۳۰ فوتی و چک لیست ایمنی ساختمان ( ۱۴۰۵/۰۸/۰۷) -
خبرنامه تاسیسات ساختمان: هفته اول آبان ۱۴۰۵ ( ۱۴۰۵/۰۸/۰۸)
