هوشمندسازی موتورخانه و گواهی صرفه جویی گاز

بهینه سازی و هوشمندسازی موتورخانه ها در ماه های اخیر از یک توصیه فنی به یک برنامه ملی تبدیل شده است. شرکت ملی گاز اعلام کرده تاکنون بیش از ۱۳۲ هزار موتورخانه در کشور بهینه سازی شده و این کار مصرف ساختمان ها را ۱۳ تا ۲۵ درصد کم می کند. همزمان، طبق قانون برنامه هفتم، صرفه جویی گاز به گواهی قابل معامله تبدیل می شود و بیش از ۱۰۰ شرکت کارور برای اجرای این طرح ها اعلام آمادگی کرده اند.

این گزارش خبرهای مهم این حوزه را کنار هم می گذارد و توضیح می دهد یک مجتمع مسکونی یا اداری چطور می تواند از این فرصت استفاده کند و هوشمندسازی موتورخانه در عمل یعنی چه.

بهینه سازی موتورخانه در استان ها: عددها

منابع: شانا، روزنامه جوان و اظهارات مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران

مدیرعامل شرکت گاز آذربایجان غربی گفته است اگر موتورخانه های بهینه سازی شده به سامانه های هوشمند مجهز شوند، میزان صرفه جویی می تواند تا چهار برابر افزایش یابد. در این استان از سال ۱۴۰۴ تاکنون ۱۰۶ موتورخانه علاوه بر بهینه سازی، هوشمند هم شده اند.

هوشمندسازی موتورخانه دقیقا یعنی چه

هوشمندسازی به معنی تعویض کامل موتورخانه نیست. در بیشتر ساختمان ها، تجهیزات اصلی سر جای خود می مانند و یک لایه کنترل به آن ها اضافه می شود:

• کنترلر جبرانگر دمای بیرون: دمای آب رفت را بر اساس دمای هوای بیرون تنظیم می کند. در روزهای ملایم آب کم تر گرم می شود.
• زمان بندی هفتگی: سیستم در ساعات خالی بودن ساختمان، شب ها یا تعطیلات، با دمای پایین تر کار می کند.
• کنترل دور پمپ ها: پمپ های دور متغیر فقط به اندازه نیاز آب را می چرخانند و برق و گرمای هدر رفته کمتر می شود.
• پایش از راه دور: دما، فشار و خطاهای مشعل روی گوشی یا رایانه مدیر ساختمان دیده می شود و خرابی پیش از سرد شدن ساختمان کشف می شود.
• ثبت مصرف: اندازه گیری مستمر مصرف، همان داده ای است که برای اثبات صرفه جویی و گرفتن گواهی لازم است.

یک کنترلر ساده دمای بیرون و زمان بندی، بخش بزرگی از صرفه جویی هوشمندسازی را به دست می دهد

شرح کامل کاربردهای هوشمندسازی را در مقاله تاسیسات هوشمند ساختمان: ۶ کاربرد عملی آورده ایم.

گواهی صرفه جویی و شرکت های کارور

بر اساس جزء ۲ بند پ ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم، شرکت گاز در برابر کاهش مصرف گواهی صرفه جویی صادر می کند. این گواهی در بورس کالا قابل خرید و فروش یا قابل تهاتر با قبض گاز است. شرکت های کارور طرح بهینه سازی را اجرا می کنند و هزینه خود را از محل فروش این گواهی ها برمی گردانند. به گزارش روزنامه جوان، تا بهمن ۱۴۰۴ حدود ۸۸ شرکت اعلام آمادگی کرده و در ۲۹ استان قرارداد امضا شده بود و رئیس مجلس در آبان امسال خواستار تسریع صدور گواهی ها شد.

یک نکته فنی در این بازار اهمیت زیادی دارد: صرفه جویی باید اندازه گیری و راستی آزمایی شود. اگر زمستان گرم تر بوده، خانه ای خالی مانده یا تعداد ساکنان تغییر کرده، کاهش مصرف لزوما حاصل بهینه سازی نیست. به همین دلیل طرح هایی که تغییر فیزیکی در تجهیزات ایجاد می کنند و مصرف را پیش و پس از اجرا ثبت می کنند، معتبرترند.

عایق کاری لوله ها و تنظیم مشعل، از اقدامات پایه در طرح های بهینه سازی موتورخانه است

یک مجتمع از کجا شروع کند

• ثبت خط پایه: مصرف گاز ماهانه دو تا سه سال گذشته را از قبض ها جمع کنید. بدون خط پایه، هیچ صرفه جویی قابل اثبات نیست.
• ممیزی موتورخانه: وضعیت مشعل، عایق ها، پمپ ها، کنترل ها و دودکش ها بررسی و فهرست اقدامات با هزینه هر کدام تهیه شود.
• اقدامات کم هزینه اول: تنظیم مشعل، عایق کاری و کنترلر دمای بیرون معمولا سریع ترین بازگشت سرمایه را دارند.
• پرس و جو از شرکت گاز استان: درباره طرح های بهینه سازی و قراردادهای کارور در استان خود سوال کنید.
• بند پایش در قرارداد نگهداری: ثبت ماهانه مصرف و تنظیمات را جزو وظایف پیمانکار نگهداری کنید.

از نگاه گروه مهندسی علیزاده

هوشمندسازی وقتی نتیجه می دهد که روی یک موتورخانه سالم و تنظیم شده سوار شود. کنترلر هوشمند روی مشعلی که درست نمی سوزد یا لوله هایی که عایق ندارند، فقط هدر رفت را دقیق تر نشان می دهد. ترتیب درست کار این است: ممیزی، رفع اشکالات پایه، اضافه کردن کنترل و در آخر پایش مستمر. همین ترتیب، داده لازم برای ورود به بازار گواهی صرفه جویی را هم فراهم می کند. پیشنهاد می کنیم پیش از هر خریدی، این موارد را در قرارداد نگهداری موتورخانه ساختمان خود هم ببینید.

برای ممیزی و بهینه سازی موتورخانه ساختمان خود، از طریق صفحه نگهداری تاسیسات ساختمان یا درخواست بازدید با ما در ارتباط باشید.

منابع

• انتخاب به نقل از ایرنا، ۷ آبان ۱۴۰۵: اظهارات مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران
• شانا، ۲۹ شهریور ۱۴۰۵: صرفه جویی گاز با هوشمندسازی موتورخانه ها ۴ برابر می شود
• روزنامه جوان، ۳ آبان ۱۴۰۵: مردم شریک درآمد صرفه جویی گاز می شوند